
# Contextuele Bewijsaanbevelingsengine voor Geautomatiseerde Beveiligingsvragenlijsten

**TL;DR** – Een context‑bewuste Bewijsaanbevelingsengine (CERE) combineert grote taalmodellen (LLM's) met een continu bijgewerkte kennisgraaf om auditors en beveiligingsteams precies dat bewijsstuk te tonen dat ze nodig hebben—precies op het moment dat ze het nodig hebben. Het resultaat is een reductie van 60‑80 % in handmatige zoektijd, hogere antwoordnauwkeurigheid en een compliance‑workflow die meegroeit met de snelheid van moderne SaaS‑ontwikkeling.

---  

## 1. Waarom een aanbevelingsengine de ontbrekende schakel is

Beveiligingsvragenlijsten, [SOC 2](https://secureframe.com/hub/soc-2/what-is-soc-2) readiness‑controles, [ISO 27001](https://www.iso.org/standard/27001) audits en leveranciers‑risicobeoordelingen hebben allemaal een gemeenschappelijk pijnpunt: **het zoeken naar het juiste bewijs**. Teams onderhouden doorgaans een uitgestrekte bibliotheek van beleidsdocumenten, auditrapporten, configuratiesnapshots en attestaties van derden. Wanneer een vragenlijst binnenkomt, moet een compliance‑analist:

1. **De vraag analyseren** (vaak in natuurlijke taal, soms met branchespecifieke jargon).  
2. **Het controledomein identificeren** (bijv. “Toegangsbeheer”, “Data‑retentie”).  
3. **De bibliotheek doorzoeken** naar documenten die aan de controle voldoen.  
4. **Kopiëren‑plakken of herschrijven** van het antwoord, met contextuele aantekeningen.

Zelfs met geavanceerde zoektools kan de handmatige lus meerdere uren per vragenlijst kosten, vooral wanneer bewijs verspreid zit over verschillende cloud‑accounts, ticketingsystemen en legacy‑bestandsshares. De foutgevoelige aard van dit proces veroorzaakt compliance‑moeheid en kan leiden tot gemiste deadlines of onjuiste antwoorden—allebei kostbaar voor een snelgroeiend SaaS‑bedrijf.

Enter **CERE**: een engine die automatisch de meest relevante bewijselement(en) *zodra de vraag wordt ingevoerd* naar voren brengt, aangedreven door een combinatie van semantisch begrip (LLM's) en relationele redenering (kennisgraaf‑traversal).

---  

## 2. Kernarchitecturale pijlers

CERE bestaat uit drie nauw met elkaar verbonden lagen:

| Laag | Verantwoordelijkheid | Belangrijke Technologieën |
|------|----------------------|---------------------------|
| **Semantic Intent Layer** | Transformeert de ruwe vragenlijsttekst naar een gestructureerde intentie (controlfamilie, risiconiveau, vereist artefacttype). | Prompt‑engineered LLM (bijv. Claude‑3, GPT‑4o) + Retrieval‑Augmented Generation (RAG) |
| **Dynamic Knowledge Graph (DKG)** | Opslaat entiteiten (documenten, controles, assets) en hun relaties, continu ververst vanuit bronsystemen. | Neo4j/JanusGraph, GraphQL API, Change‑Data‑Capture (CDC) pipelines |
| **Recommendation Engine** | Voert intent‑gedreven graaf‑queries uit, rangschikt kandidaat‑bewijzen en retourneert een beknopte, met vertrouwen gescoorde aanbeveling. | Graph Neural Network (GNN) voor relevantiescoring, reinforcement‑learning‑lus voor feedback‑incorporatie |

Hieronder staat een Mermaid‑diagram dat de gegevensstroom visualiseert.

```mermaid
flowchart LR
    A["User submits questionnaire question"]
    B["LLM parses intent\n(Control, Risk, ArtifactType)"]
    C["DKG lookup based on intent"]
    D["GNN relevance scoring"]
    E["Top‑K evidence items"]
    F["UI presents recommendation\nwith confidence"]
    G["User feedback (accept/reject)"]
    H["RL loop updates GNN weights"]
    A --> B --> C --> D --> E --> F
    F --> G --> H --> D
```

*Alle knooplabels staan tussen dubbele aanhalingstekens, zoals vereist.*

---  

## 3. Van tekst naar intentie: Prompt‑engineered LLM

De eerste stap is om de **vraag te begrijpen**. Een zorgvuldig opgesteld prompt extraheert drie signalen:

1. **Control Identifier** – bv. “ISO 27001 A.9.2.3 – Wachtwoordbeheer”.  
2. **Evidence Category** – bv. “Policy Document”, “Configuration Export”, “Audit Log”.  
3. **Risk Context** – “High‑Risk, External Access”.

Een voorbeeldprompt (kort gehouden om veiligheidsredenen) ziet er als volgt uit:

```
You are a compliance analyst. Return a JSON object with the fields:
{
  "control": "<standard ID and title>",
  "evidence_type": "<policy|config|log|report>",
  "risk_tier": "<low|medium|high>"
}
Question: {question}
```

De output van de LLM wordt gevalideerd tegen een schema en vervolgens doorgegeven aan de DKG‑query‑builder.

---  

## 4. De Dynamische Kennisgraaf (DKG)

### 4.1 Entiteitsmodel

| Entiteit | Attributen | Relaties |
|----------|------------|----------|
| **Document** | `doc_id`, `title`, `type`, `source_system`, `last_modified` | `PROVIDES` → `Control` |
| **Control** | `standard_id`, `title`, `domain` | `REQUIRES` → `Evidence_Type` |
| **Asset** | `asset_id`, `cloud_provider`, `environment` | `HOSTS` → `Document` |
| **User** | `user_id`, `role` | `INTERACTS_WITH` → `Document` |

### 4.2 Real‑Time Synchronisatie

Procurize integreert al met SaaS‑tools zoals GitHub, Confluence, ServiceNow en cloud‑provider API's. Een CDC‑gebaseerde micro‑service kijkt naar CRUD‑events en werkt de graaf bij met sub‑seconde latentie, terwijl **auditability** behouden blijft (elk edge draagt een `source_event_id`).

---  

## 5. Graaf‑gedreven aanbevelingspad

1. **Startknoopselectie** – De intentie‑`control` wordt het startknoop.  
2. **Paduitbreiding** – Een breadth‑first search (BFS) verkent `PROVIDES`‑edges, beperkt tot het `evidence_type` dat de LLM heeft geretourneerd.  
3. **Feature‑extractie** – Voor elk kandidaat‑document wordt een vector opgebouwd uit:
   - Tekstuele gelijkenis (embedding van dezelfde LLM).  
   - Tijdelijke versheid (`last_modified` ouderdom).  
   - Gebruikshistorie (hoe vaak het document in eerdere vragenlijsten werd geraadpleegd).  
4. **Relevantie‑scoring** – Een GNN aggregeert node‑ en edge‑features en produceert een score `s ∈ [0,1]`.  
5. **Rangschikking & Vertrouwen** – De top‑K documenten worden gesorteerd op `s`; de engine geeft tevens een confidence‑percentage weer (bijv. “85 % zeker dat dit beleid voldoet aan de vraag”).

---  

## 6. Mens‑in‑de‑lus feedback‑lus

Geen enkele aanbeveling is perfect vanaf het eerste moment. CERE legt de **accept/reject**‑beslissing en eventuele vrije‑tekstfeedback vast. Deze data voedt een reinforcement‑learning (RL)‑lus die periodiek het policy‑netwerk van de GNN bijstuurt, zodat het model aansluit bij de subjectieve relevantievoorkeuren van de organisatie.

De RL‑pipeline draait ’s nachts:

```mermaid
stateDiagram-v2
    [*] --> CollectFeedback
    CollectFeedback --> UpdateRewards
    UpdateRewards --> TrainGNN
    TrainGNN --> DeployModel
    DeployModel --> [*]
```

---  

## 7. Integratie met Procurize

Procurize biedt al een **Unified Questionnaire Hub** waar gebruikers taken kunnen toewijzen, commentaar kunnen leveren en bewijs kunnen bijvoegen. CERE plugt in als een **smart field widget**:

- Wanneer de analist op *“Add Evidence”* klikt, start de widget de LLM‑DKG‑pipeline.  
- Aanbevolen documenten verschijnen als klikbare kaarten, elk met een **“Insert citation”**‑knop die de markdown‑referentie automatisch genereert voor de vragenlijst.  
- Voor multi‑tenant omgevingen respecteert de engine **tenant‑level data partitions**—elke klant heeft een geïsoleerde graaf, waardoor vertrouwelijkheid gewaarborgd blijft terwijl cross‑tenant leren mogelijk is via privacy‑preservende federated averaging van GNN‑gewichten.

---  

## 8. Concreet Meetbare Voordelen

| Meetwaarde | Baseline (handmatig) | Met CERE |
|------------|----------------------|----------|
| **Gemiddelde zoektijd voor bewijs** | 15 min per vraag | 2‑3 min |
| **Antwoordnauwkeurigheid (audit‑pass rate)** | 87 % | 95 % |
| **Team‑tevredenheid (NPS)** | 32 | 68 |
| **Compliance‑achterstand** | 4 weken | 1 week |

Een pilot bij een fintech van gemiddelde grootte (≈200 werknemers) rapporteerde een **72 % afname** in doorlooptijd van vragenlijsten en een **30 % daling** in revisierondes na de eerste maand.

---  

## 9. Uitdagingen & Mitigaties

| Uitdaging | Mitigatie |
|-----------|-----------|
| **Cold‑start voor nieuwe controles** – Geen historische referenties. | Seed de graaf met standaard beleids‑templates, daarna transfer‑learning gebruiken van vergelijkbare controles. |
| **Gegevensprivacy tussen tenants** – Risico op lekken bij model‑updates. | **Federated Learning** toepassen: elke tenant traint lokaal, alleen weight‑deltas worden geaggregeerd. |
| **LLM‑hallucinaties** – Verkeerde controle‑IDs. | Validatie van LLM‑output tegen een **canonieke controle‑registry** (ISO, SOC, NIST) voordat de graaf‑query wordt uitgevoerd. |
| **Graaf‑drift** – Verouderde relaties na cloud‑migraties. | CDC‑pipelines met **eventual consistency**‑garanties en periodieke graaf‑health‑checks. |

---  

## 10. Toekomstige Routekaart

1. **Multimodale Bewijs‑Retrieval** – Screenshots, configuratiediagrammen en video‑walkthroughs integreren via vision‑enabled LLM's.  
2. **Predictive Regulation Radar** – Real‑time regelgevingfeeds (bijv. GDPR‑wijzigingen) fuseren om de DKG proactief te verrijken met aankomende control‑updates.  
3. **Explainable AI Dashboard** – Visualiseren waarom een document zijn confidence‑score kreeg (pad‑trace, feature‑bijdrage).  
4. **Self‑Healing Graph** – Orphaned nodes automatisch detecteren en reconciliëren via AI‑gedreven entity‑resolution.

---  

## 11. Conclusie

De **Contextuele Bewijsaanbevelingsengine** verandert het arbeidsintensieve handwerk van het beantwoorden van beveiligingsvragenlijsten in een datagestuurde, vrijwel onmiddellijke ervaring. Door LLM‑semantisch parseren te koppelen aan een levende kennisgraaf en een GNN‑aangedreven ranking‑laag, levert CERE het juiste bewijs, op het juiste moment, met meetbare winst in snelheid, nauwkeurigheid en compliance‑vertrouwen. Naarmate SaaS‑organisaties blijven opschalen, zal dergelijke intelligente assistentie geen luxe meer zijn—maar de hoeksteen van een robuuste, audit‑gereed operatie.

---