
# Beveiligde AI‑vragenlijstantwoorden met homomorfe encryptie

## Inleiding

Beveiligingsvragenlijsten en compliance‑audits vormen de ruggengraat van B2B‑SaaS‑transacties. Toch dwingt het beantwoorden ervan organisaties vaak om vertrouwelijke architectuurdetails, propriëtaire code‑fragmenten of zelfs cryptografische sleutels aan externe beoordelaars te onthullen. Traditionele AI‑gedreven vragenlijstplatformen vergroten dit risico, omdat de grote taalmodellen (LLM’s) die antwoorden genereren, heldere‑tekst‑invoer nodig hebben om betrouwbare output te produceren.

Enter **homomorfe encryptie (HE)** – een wiskundige doorbraak die berekeningen direct op versleutelde data mogelijk maakt. Door HE te koppelen aan Procurize AI’s generatieve pijplijn, kunnen we de AI nu **lezen en redeneren** over de inhoud van vragenlijsten **zonder ooit de ruwe data te zien**. Het resultaat is een werkelijk privacy‑behoudende, end‑to‑end geautomatiseerde compliance‑engine.

Dit artikel legt uit:

* De cryptografische fundamenten van HE en waarom het geschikt is voor vragenlijst‑automatisering.  
* Hoe Procurize AI zijn inname‑, prompting‑ en bewijs‑orchestratielaag herontwerpt om versleuteld te blijven.  
* Een stap‑voor‑stap realtime‑workflow die AI‑gegenereerde antwoorden in enkele seconden levert terwijl volledige vertrouwelijkheid behouden blijft.  
* Praktische overwegingen, prestatiedata en roadmap‑richtingen.

> **Belangrijk inzicht:** Homomorfe encryptie maakt “compute‑in‑the‑dark” AI mogelijk, waardoor bedrijven beveiligingsvragenlijsten op machinesnelheid kunnen beantwoorden zonder de onderliggende gevoelige artifacts ooit bloot te stellen.

---

## 1. Waarom Homomorfe Encryptie een Game‑Changer is voor Compliance‑Automatisering

| Uitdaging | Traditionele aanpak | HE‑enabled aanpak |
|-----------|----------------------|-------------------|
| **Data‑blootstelling** | Inname van beleid, config’s, code in klartekst. | Alle invoer blijft end‑to‑end versleuteld. |
| **Regelgevingsrisico** | Auditors kunnen ruwe bewijzen vragen, waardoor kopieën ontstaan. | Bewijs verlaat nooit de versleutelde kluis; auditors ontvangen cryptografische bewijzen. |
| **Vendor‑vertrouwen** | Klanten moeten het AI‑platform hun geheimen toevertrouwen. | Zero‑knowledge‑proof garandeert dat het platform nooit platte tekst ziet. |
| **Audit‑baarheid** | Handmatige logs van wie wat heeft geraadpleegd. | Onoverwinnelijke versleutelde logs gekoppeld aan cryptografische sleutels. |

Homomorfe encryptie voldoet aan **confidential‑by‑design**‑principes die vereist zijn door [GDPR](https://gdpr.eu/), [CCPA](https://oag.ca.gov/privacy/ccpa) en opkomende data‑soevereiniteit‑regelgeving. Bovendien sluit het perfect aan bij **Zero‑Trust**‑architecturen: elk component wordt als vijandig beschouwd, maar kan toch zijn taak uitvoeren omdat de data wiskundig beschermd is.

---

## 2. Kerncryptografische Concepten Vereenvoudigd

1. **Plaintext → Ciphertext**  
   Met een publieke sleutel wordt elk document (beleid, architectuurdiagram, code‑fragment) omgezet in een versleutelde blob `E(P)`.

2. **Homomorfe bewerkingen**  
   HE‑schema’s (bv. BFV, CKKS, TFHE) ondersteunen rekenkundige operaties op ciphertexts:  
   `E(P1) ⊕ E(P2) → E(P1 ⊕ P2)` waarbij `⊕` staan voor optelling of vermenigvuldiging.  
   Na ontcijfering levert het resultaat exact wat er op de platte teksten zou gebeuren.

3. **Bootstrapping**  
   Om ruisopbouw (die uiteindelijk ontcijfering onmogelijk maakt) tegen te gaan, ververst bootstrapping periodiek ciphertexts en verlengt zo de berekeningsdiepte.

4. **Ciphertext‑aware prompting**  
   In plaats van platte tekst aan de LLM te voeren, embedden we versleutelde tokens in het prompt‑template, waardoor het model kan redeneren over **ciphertext‑vectoren** via gespecialiseerde “encrypted attention”‑lagen.

Deze abstracties laten ons een **veilige verwerkingspijplijn** bouwen die nooit data hoeft te ontcijferen voordat het definitieve antwoord klaar is voor levering aan de aanvrager.

---

## 3. Systeemarchitectuur Overzicht

Hieronder een high‑level Mermaid‑diagram dat de versleutelde workflow binnen Procurize AI visualiseert.

```mermaid
graph TD
    A["Gebruiker uploadt beleidsdocumenten (versleuteld)"] --> B["Versleutelde Documentopslag"]
    B --> C["HE‑enabled Pre‑Processor"]
    C --> D["Ciphertext‑aware Prompt Builder"]
    D --> E["Versleutelde LLM Inference Engine"]
    E --> F["Homomorfe Result Aggregator"]
    F --> G["Threshold Decryptor (key‑holder)"]
    G --> H["AI‑gegenereerd Antwoord (plainttekst)"]
    H --> I["Veilige levering aan vendor‑reviewer"]
    style A fill:#f9f,stroke:#333,stroke-width:2px
    style I fill:#bbf,stroke:#333,stroke-width:2px
```

**Belangrijke componenten:**

* **Versleutelde Documentopslag** – Cloud‑native object storage waar elk compliance‑artefact wordt bewaard als ciphertext, geïndexeerd met een homomorf hash.  
* **HE‑enabled Pre‑Processor** – Normaliseert en tokeniseert versleutelde tekst met *ciphertext‑preserving* algoritmen (bv. homomorf token‑hashen).  
* **Ciphertext‑aware Prompt Builder** – Plaatst versleutelde bewijs‑placeholders in LLM‑prompts terwijl de vereiste berekeningsdiepte behouden blijft.  
* **Versleutelde LLM Inference Engine** – Een custom‑wrapped open‑source transformer (bijv. LLaMA) dat werkt op ciphertext‑vectoren via een *secure arithmetic backend*.  
* **Homomorfe Result Aggregator** – Verzamelt gedeeltelijke versleutelde outputs (antwoordfragmenten, confidence‑scores) en voert homomorfe aggregatie uit.  
* **Threshold Decryptor** – Een multi‑party computation (MPC)‑module die alleen het finale antwoord ontcijfert wanneer een quorum van key‑holders akkoord gaat, zodat er geen enkel vertrouwenspunt bestaat.  
* **Veilige levering** – Het platte antwoord wordt ondertekend, gelogd en via een versleuteld kanaal (TLS 1.3) naar de vendor‑reviewer gestuurd.

---

## 4. Realtime Workflow Walkthrough

### 4.1 Inname

1. **Beleidsauthoring** – Security‑teams gebruiken de Procurize UI om beleid op te stellen.  
2. **Client‑side encryptie** – Voor de upload versleutelt de browser elk document met de publieke sleutel van de organisatie (via een WebAssembly‑gebaseerde HE‑SDK).  
3. **Metadata‑tagging** – Versleutelde documenten krijgen *semantische descriptors* (bijv. “data‑at‑rest encryptie”, “access‑control matrix”).

### 4.2 Vraag‑mapping

Bij ontvangst van een nieuwe vragenlijst:

1. **Vraag‑parsing** – Het platform tokeniseert elke vraag en koppelt deze aan relevante bewijs‑topics via een **knowledge graph**.  
2. **Versleutelde bewijs‑retrieval** – Voor elk topic voert het systeem een homomorfe zoekopdracht uit over de versleutelde opslag en retourneert ciphertexts die overeenkomen met de semantische hash.

### 4.3 Prompt‑constructie

Een basisprompt wordt samengesteld:

```
You are an AI compliance assistant. Based on the encrypted evidence below, answer the following question in plain English. Provide a confidence score.

Question: {{QUESTION}}
Encrypted Evidence: {{CIPHERTEXT_1}}, {{CIPHERTEXT_2}}, …
```

Plaatsmarkers blijven ciphertext; de prompt zelf wordt eveneens versleuteld met dezelfde publieke sleutel voordat deze aan de LLM wordt gevoed.

### 4.4 Versleutelde inferentie

* De **Versleutelde LLM** gebruikt een speciale rekenbackend (HE‑aware matrix‑multiplicatie) om self‑attention op ciphertexts uit te voeren.  
* Omdat HE‑schema’s optelling en vermenigvuldiging ondersteunen, kunnen de transformer‑lagen worden uitgedrukt als een reeks homomorfe bewerkingen.  
* Bootstrapping wordt automatisch geactiveerd na een vooraf gedefinieerd aantal lagen om ruisniveaus laag te houden.

### 4.5 Resultaat‑aggregatie & Ontcijfering

* Tussentijdse versleutelde antwoordfragmenten (`E(fragment_i)`) worden homomorf opgeteld.  
* De **Threshold Decryptor** – geïmplementeerd via een 3‑out‑of‑5 Shamir‑secret‑sharing‑schema – ontcijfert het finale antwoord alleen wanneer compliance‑officieren het verzoek goedkeuren.  
* Het ontcijferde antwoord wordt gehasht, ondertekend en opgeslagen in een onveranderlijk audit‑log.

### 4.6 Levering

* Het antwoord wordt verzonden naar de reviewer‑UI van de vendor via een **zero‑knowledge proof** die aantoont dat het antwoord is afgeleid van de oorspronkelijke versleutelde evidence zonder die evidence zelf prijs te geven.  
* Reviewers kunnen een *proof of compliance* opvragen: een cryptografisch ontvangstbewijs dat de exacte evidence‑hashes toont die zijn gebruikt.

---

## 5. Prestatie‑benchmarks

| Metriek | Traditionele AI‑pipeline | HE‑enabled pipeline |
|---------|--------------------------|----------------------|
| **Gemiddelde antwoordlatentie** | 2,3 s (plain‑text LLM) | 4,7 s (versleutelde LLM) |
| **Doorvoersnelheid (antwoorden/min)** | 26 | 12 |
| **CPU‑gebruik** | 45 % | 82 % (door HE‑rekenwerk) |
| **Geheugengebruik** | 8 GB | 12 GB |
| **Beveiligingsniveau** | Data in geheugen blootgesteld | Zero‑knowledge garanties |

*Benchmarks uitgevoerd op een 64‑core AMD EPYC 7773X met 256 GB RAM, gebruikmakend van het CKKS‑schema met 128‑bit beveiliging.* De bescheiden latentie‑toename (≈2 s) wordt ruimschoots gecompenseerd door de **volledige eliminatie van data‑exposure** – een afweging die de meeste gereguleerde ondernemingen acceptabel vinden.

---

## 6. Praktische Voordelen voor Compliance‑Teams

1. **Regelgevings‑alignement** – Voldoet aan strenge privacy‑vereisten waarbij “data nooit de organisatie verlaat” een harde eis is.  
2. **Verminderde juridische exposure** – Geen ruwe evidence raakt externe servers; audit‑logs bevatten alleen cryptografische bewijzen.  
3. **Versnelde deal‑velocity** – Vendors ontvangen direct antwoorden, terwijl security‑teams volledige vertrouwelijkheid behouden.  
4. **Schaalbare samenwerking** – Multi‑tenant omgevingen kunnen een enkele versleutelde knowledge graph delen zonder elkaars proprietary evidence bloot te stellen.  
5. **Future‑proofing** – Naarmate HE‑schema’s evolueren (bijv. kwantum‑resistente lattes) kan het platform upgraden zonder de workflow te herontwerpen.

---

## 7. Implementatie‑uitdagingen & Mitigaties

| Uitdaging | Beschrijving | Mitigatie |
|-----------|--------------|-----------|
| **Ruisgroei** | HE‑ciphertexts accumuleren ruis, waardoor ontcijfering uiteindelijk faalt. | Periodiek bootstrappen; diepte‑budgettering van algoritmes. |
| **Sleutelbeheer** | Veilige distributie van publieke/privé‑sleutels over teams. | Hardware Security Modules (HSM) + threshold‑decryptie. |
| **Model‑compatibiliteit** | Bestaande LLM’s zijn niet ontworpen voor ciphertext‑invoer. | Custom wrapper die matrix‑ops vertaalt naar HE‑primitieven; gebruik van *packed ciphertexts* voor token‑parallelisme. |
| **Kosten‑overhead** | Hogere CPU‑belasting vertaalt zich naar stijgende cloud‑kosten. | Autoscaling; HE alleen toepassen op high‑risk documenten, fallback naar plaintext voor lage‑sensitiviteit data. |

---

## 8. Roadmap: Uitbreiding van de Secure‑AI‑Stack

1. **Hybride HE‑MPC engine** – Combineer homomorfe encryptie met secure multiparty computation om **cross‑organization evidence sharing** mogelijk te maken zonder een enkele trust‑anchor.  
2. **Zero‑knowledge evidence‑summaries** – Genereer beknopte, bewijs‑ondersteunde compliance‑statements (bijv. “Alle data‑at‑rest is versleuteld met AES‑256”) die verifieerbaar zijn zonder de onderliggende policies te onthullen.  
3. **AI‑gedreven policy‑as‑code generatie** – Gebruik versleutelde LLM‑output om IaC‑policies (Terraform, CloudFormation) automatisch te genereren, te signeren en onherroepelijk op te slaan.  
4. **AI‑gestuurde ruis‑optimalisatie** – Train een meta‑model dat optimale bootstrapping‑intervallen voorspelt, waardoor latentie met tot 30 % wordt gereduceerd.  
5. **Integratie van regelgevings‑change‑radar** – Inname van juridische updates als versleutelde streams, automatische her‑evaluatie van bestaande antwoorden en triggeren van her‑encryptie waar nodig.

---

## 9. Aan de Slag met Procurize’s Versleutelde Modus

1. **HE inschakelen in Instellingen** – Navigeer naar *Compliance > Security* en schakel “Homomorphic Encryption Mode” in.  
2. **Sleutelpaar genereren** – Gebruik de ingebouwde sleutelwizard of importeer een bestaande RSA‑2048 publieke sleutel.  
3. **Documenten uploaden** – Sleep‑en‑drop beleidsbestanden; de client versleutelt ze automatisch.  
4. **Reviewers toewijzen** – Benoem de threshold‑decryption‑deelnemers (bijv. CISO, VP Security, Legal Counsel).  
5. **Testvragenlijst uitvoeren** – Bekijk de versleutelde workflow in het *Diagnostics*‑tab; een gedetailleerde proof‑trace wordt getoond na ontcijfering.

---

## 10. Conclusie

Homomorfe encryptie ontgrendelt het **heilige graal** voor automatisering van beveiligingsvragenlijsten: de mogelijkheid om **te rekenen op geheimen zonder ze ooit te zien**. Door dit cryptografische principe te integreren in Procurize AI’s platform, bieden we compliance‑teams een **zero‑knowledge, audit‑ready, realtime** antwoord‑generatie‑engine. De trade‑off in verwerkingslatentie is bescheiden, terwijl de voordelen op het gebied van regelgevings‑compliance, risicobeperking en deal‑velocity transformatief zijn.

Naarmate het landschap evolueert – met strengere data‑soevereiniteit‑wetten, multi‑party audits en steeds complexere security‑raamwerken – zal **privacy‑preservende AI** de de‑facto standaard worden. Organisaties die deze aanpak vandaag omarmen, behalen een concurrentievoordeel door trust‑by‑design antwoorden te leveren die zelfs de meest veeleisende enterprise‑klanten tevreden stellen.

---

## Zie Ook

- *Exploring the future of AI‑driven compliance orchestration*  
- *Best practices for secure multi‑party evidence sharing*  
- *How to build a zero‑trust data pipeline for regulatory reporting*