
# Gerçek Zamanlı Satıcı Anketi Ataması için Bağlam Farkındalıklı AI Yönlendirme Motoru

Güvenlik anketleri ve uyum denetimleri, SaaS satıcıları için sürekli bir sürtünme kaynağıdır. [SOC 2](https://secureframe.com/hub/soc-2/what-is-soc-2), [ISO 27001](https://www.iso.org/standard/27001), [GDPR](https://gdpr.eu/), [HIPAA](https://www.hhs.gov/hipaa/index.html) ve onlarca sektöre özel kontrol listesi gibi çerçevelerin çeşitliliği, her gelen talebin güvenlik mühendisleri, hukuk danışmanları, ürün yöneticileri ve hatta veri‑bilim ekiplerinden uzmanlık gerektirebileceği anlamına gelir. Geleneksel manuel triage darboğazlar yaratır, insan hatasına neden olur ve net bir denetim izi bırakmaz.  

**Procurize**, her anketi—ya da bireysel bölümlerini—gerçek zamanlı olarak en uygun sahiplerine otomatik olarak atayan **Bağlam‑Farkındalıklı AI Yönlendirme Motoru** ile bu sorunu çözer. Motor, büyük‑dil‑modeli (LLM) çıkarımı, dahili uzmanlıkların dinamik bir bilgi grafiği ve pekiştirmeli öğrenmeye dayalı bir iş‑yükü dengeleyiciyi kullanır. Sonuç, yalnızca yanıt sürelerini hızlandırmakla kalmayıp, organizasyon olgunlaştıkça yönlendirme doğruluğunu sürekli iyileştiren kendini optimize eden bir sistemdir.

---

## Neden Gerçek‑Zamanlı, Bağlam‑Odaklı Yönlendirme Önemlidir

| Ağrı Noktası | Geleneksel Yaklaşım | AI‑Destekli Çözüm |
|--------------|---------------------|-------------------|
| **Gecikme** – Takımlar, bir biletin manuel olarak atanmasını saatler ya da günler bekleyebilir. | E‑posta veya bilet‑sistemi elden‑ele geçişleri. | Anket alındıktan saniyeler içinde anlık atama. |
| **Yanlış Eşleme** – Sahip olmayan kişiler yanıtları taslak hâle getirir, yeniden iş yapılır. | İş unvanına dayalı tahminler. | LLM‑türevi amaç ve bilgi‑grafiği kaynağıyla anlamsal eşleme. |
| **İş‑Yükü Dengesizliği** – Bazı sahipler aşırı meşgul, diğerleri boşta. | Manuel yük izleme. | Takım genelinde çabayı dengeleyen pekiştirmeli‑öğrenme zamanlayıcı. |
| **Denetlenebilirlik** – Belirli bir sahibin neden seçildiğine dair iz yok. | Rastgele notlar. | Sözleşmeye dayalı rotalama kayıtlarını tutan değiştirilemez bir defter. |

Bu zorlukları ele alarak yönlendirme motoru, uyum boru hattında kritik bir ilk savunma hattı haline gelir ve her yanıtın doğru ellerde yolculuğa başlamasını sağlar.

---

## Mimari Genel Bakış

Yönlendirme motoru, **mikro‑servis** olarak inşa edilmiştir ve Procurize’ın mevcut anket hub‑ına bağlanır. Aşağıda veri akışının yüksek seviyeli bir diyagramı yer almaktadır.

```mermaid
graph LR
    A["Incoming Questionnaire (PDF/JSON)"] --> B["Document AI Ingestion"]
    B --> C["Semantic Chunking & Intent Extraction"]
    C --> D["Expertise Knowledge Graph Query"]
    D --> E["Reinforcement Learning Scheduler"]
    E --> F["Assignment Notification (Slack/Email)"]
    F --> G["Procurize Review Workspace"]
    G --> H["Audit Log (Immutable Ledger)"]
```

*Mermaid sözdizimi gereği tüm düğüm etiketleri tırnak içinde verilmiştir.*

### Ana Bileşenler

1. **Document AI Ingestion** – OCR ve yapılandırılmış ayrıştırıcıları kullanarak PDF, Word belgeleri ya da JSON yüklerini normalleştirilmiş bir metin formatına dönüştürür.  
2. **Semantic Chunking & Intent Extraction** – Bir LLM (örn. GPT‑4o), anketi “Veri Saklama”, “Olay Müdahalesi” gibi mantıksal bölümlere ayırır ve amaç gömmeleri üretir.  
3. **Expertise Knowledge Graph** – Çalışanları, sertifikalarını, geçmişte yanıtladıkları bölümleri ve güven skorlarını temsil eden düğümler içeren bir grafik veri tabanı (Neo4j veya TigerGraph)dır. Kenarlar uzmanlık alanlarını, iş‑yükü geçmişini ve düzenleyici uzmanlıkları yakalar.  
4. **Reinforcement Learning Scheduler** – Bir politika‑gradient modeli, yönlendirme sonuçlarını (kabul oranı, dönüş süresi, kalite skoru) gözlemleyerek atama politikasını yinelemeli olarak iyileştirir.  
5. **Assignment Notification Layer** – İşbirliği araçları (Slack, Microsoft Teams, e‑posta) ile bütünleşir ve Procurize UI’sını gerçek zamanlı günceller.  
6. **Audit Log** – Denetim görevlileri için değiştirilemez bir kayıt, eklemeli deftere (ör. blockchain‑tabanlı veya AWS QLDB) yazılır.

---

## Adım‑Adım: Motor Bir Anketi Nasıl Yönlendiriyor

### 1. Alım & Normalleştirme
- Anket dosyası Procurize’a yüklenir.  
- Document AI, hiyerarşik işaretçileri (bölümler, alt‑bölümler) koruyarak ham metni çıkarır.  
- Daha sonraki bütünlük kontrolü için bir kontrol toplamı (checksum) saklanır.

### 2. Amaç Çıkarımı
- LLM, her bölüme aşağıdakileri döner:  
  - **Bölüm Başlığı** (standartlaştırılmış)  
  - **Düzenleyici Bağlam** (SOC 2, ISO 27001, GDPR vb.)  
  - **Güven‑Ağırlıklı Gömmeler** (vektör temsili)

### 3. Bilgi‑Grafiği Sorgusu
- Gömme vektörü, kosinüs benzerliği kullanılarak uzmanlık grafiğiyle eşleştirilir.  
- Sorgu ayrıca şu kriterlere göre filtreleme yapar:  
  - **Mevcut İş‑Yükü** (son 24 sa içinde atanan görevler)  
  - **Son Başarı Oranı** (denetimi geçen yanıtlar)  
  - **Uyum Kapsamı** (ör. gizlilik bölümleri için yalnızca GDPR sertifikalı kişiler)

### 4. Zamanlayıcı Kararı
- RL zamanlayıcı, aday sahiplerin bir kümesini alır ve beklenen ödülü maksimize edenini seçer:  
  \[
  R = \alpha \times \text{Speed} + \beta \times \text{Quality} - \gamma \times \text{Load}
  \]  
- α, β, γ parametreleri organizasyon politikasına göre ayarlanır (ör. kritik anlaşmalar için hızı önceliklendirme).

### 5. Bildirim & Kabul
- Seçilen sahip, doğrudan Procurize’daki bölüme yönlendiren bir push bildirimi alır.  
- Varsayılan 15 dakikalık kabul süresi, sahibin reddetmesi hâlinde yedek bir seçim tetikler.

### 6. Denetim İzinin Yakalanması
- Karar, gömme ve grafik sorgu anlık görüntüsüyle birlikte değiştirilemez deftere yazılır.  
- Denetçiler, yönlendirme mantığını daha sonra izleyerek iç SLA’lara uyumu doğrulayabilir.

---

## Motorun Arkasındaki AI Modelleri

| Model | Rol | Neden Uygun |
|-------|-----|-------------|
| **GPT‑4o** (veya benzeri) | Amaç çıkarımı, doğal dil özetleme | Düzenleyici jargonun en üst düzey anlaşılması; az sayıda örnekle özelleştirme ihtiyacı. |
| **Sentence‑Transformer (SBERT)** | Benzerlik araması için gömme üretimi | Semantik zenginliği performansla dengeler; hızlı geri dönüş sağlar. |
| **Graph Neural Network (GNN)** | Uzmanlık skorlarını grafik boyunca yayma | Çok‑adımlı ilişkileri yakalar (örn. “Ahmet → PCI‑DSS denetimi yönetti → şifreleme standartlarını bilir”). |
| **Policy Gradient RL (Proximal Policy Optimization)** | Gerçek zamanlı yönlendirme politikası optimizasyonu | İş‑yükü ve uzmanlıkların günlük değiştiği ortamları yönetir. |

Tüm modeller, düşük gecikme (<200 ms) sağlamak için **model‑as‑a‑service** katmanı (örn. NVIDIA Triton veya TensorFlow Serving) üzerinden sunulur.

---

## Mevcut Procurize İş Akışlarıyla Entegrasyon

1. **API Sözleşmesi** – Yönlendirici, normalleştirilmiş anket JSON’u kabul eden bir REST uç noktası (`/api/v1/route`) sunar.  
2. **Webhooks** – Procurize UI, “anket yüklendi” olaylarını tetikleyen bir webhook kaydeder.  
3. **Kullanıcı Profilleri Senkronizasyonu** – HRIS (Workday, BambooHR) çalışan özniteliklerini her gece uzmanlık grafiğine aktarır.  
4. **Uyum Kontrol Paneli** – Ortalama gecikme, başarı oranı gibi yönlendirme metrikleri, mevcut yanıt kalitesi panelleriyle birlikte görselleştirilir.  
5. **Güvenlik** – Tüm trafik, karşılıklı TLS ile korunur; veri “at rest” hâlinde müşteri‑yönetimli anahtarlarla şifrelenir.

---

## Ölçülebilir Fayda

| Ölçüt | Yönlendirme Motoru Öncesi | 3 Ay Sonrası Dağıtım |
|------|----------------------------|----------------------|
| **Ortalama Atama Gecikmesi** | 4,2 saat | 3,5 dakika |
| **İlk‑Geçiş Cevap Kalite Skoru** (0‑100) | 71 | 88 |
| **Sahip Aşırı Yükleme Olayları** | 12 / ay | 1 / ay |
| **Denetim İzinin Getirme Süresi** | 2 gün (manuel) | <5 saniye (otomatik sorgu) |
| **Kullanıcı Memnuniyeti (NPS)** | 38 | 71 |

Bu rakamlar, uyum hızının rekabet avantajı olduğu fintech ve sağlık‑teknoloji sektörlerindeki erken benimseyenlerde elde edilmiştir.

---

## Kurumsallar İçin Uygulama Planı

1. **Pilot Aşaması (2 hafta)**  
   - Yönlendiriciyi tek bir ürün ekibiyle bağlayın.  
   - Uzmanlık özelliklerini (sertifikalar, geçmiş anket ID’leri) tanımlayın.  
   - Temel metrikleri toplayın.  

2. **Model Kalibrasyonu (4 hafta)**  
   - Alan‑özel ifadelere yönelik LLM istemci kütüphanesini ince ayar yapın.  
   - GNN’yi tarihsel cevap‑sahip çiftleriyle eğitin.  
   - RL ödül fonksiyonları üzerinde A/B testleri yürütün.  

3. **Tam Dağıtım (8 hafta)**  
   - Tüm iş birimlerine genişletin.  
   - Kenar durumları için “Uyum Operasyonları” havuzuna yedek yönlendirme etkinleştirin.  
   - Değiştirilemez defteri mevcut denetim platformları (ServiceNow, SAP GRC) ile bütünleştirin.  

4. **Sürekli İyileştirme**  
   - Haftalık pekiştirmeli‑öğrenme güncellemeleri planlayın.  
   - Uzmanlık grafiğini HRIS ve dahili sertifika portallarından üç ayda bir yenileyin.  
   - Model sunucu altyapısına üç aylık güvenlik incelemeleri yapın.  

---

## Gelecek Yönelimler

- **Federated Knowledge Graphs** – Ortaklık ekosistemleri arasında anonimleştirilmiş uzmanlık sinyallerinin paylaşılması, gizliliğin korunmasıyla mümkün olur.  
- **Zero‑Knowledge Proof Validation** – Bir yönlendirme kararının politika kısıtlamalarına uyduğunu, altta yatan veriyi açıklamadan kanıtlamaya olanak tanır.  
- **Çok‑Dilli Yönlendirme** – LLM amaç çıkarımını 30’dan fazla dile genişleterek küresel ekiplerin kendi ana dillerinde atama almasını sağlar.  
- **Explainable AI Overlays** – “John, son GDPR veri saklama politikasını hazırladığı için seçildi” gibi insan‑okunabilir gerekçeler otomatik oluşturulur.  

Bu araştırma alanları, yönlendirme motorunu yalnızca bir atama aracı olmaktan çıkarıp stratejik bir uyum istihbarat merkezine dönüştürmeyi hedefliyor.

---

## Sonuç

Procurize’ın Bağlam‑Farkındalıklı AI Yönlendirme Motoru, üretken AI, grafik analitiği ve pekiştirmeli öğrenmenin bir araya gelerek güvenlik anketi yönetimindeki en iş‑yüksek adımı nasıl otomatikleştirebileceğinin kanıtıdır. Uzmanlık‑eşleşen anlık atamalar sunarak risk maruziyetini azaltır, anlaşma hızını artırır ve denetim izlerini güçlendirir—uyum hızının pazar avantajına dönüştüğü bir çağda kritik yeteneklerdir.

Motoru kurmak, dikkatli entegrasyon, veri hijyeni ve sürekli model bakımı gerektirir; ancak kazanılan dakikalar, yükseltilmiş cevap kalitesi ve artan denetlenebilirlik, yatırımı fazlasıyla haklı çıkar. Düzenleyici ortamlar evrim geçirdikçe, yönlendirme motorunun adaptif öğrenme döngüsü şirketlerin önünde kalmasını sağlar; uyumu bir darboğazdan rekabetçi bir avantaja dönüştürür.

---

## <span class='highlight-content'>Bak</span> Ayrıca

- https://procurize.com/blog/ai-powered-compliance-playbook-generation  
- https://www.owasp.org/index.php/Threat_Modeling_and_Risk_Management  
- https://nvlpubs.nist.gov/nistpubs/ir/2022/NIST.IR.8399.pdf  
- https://raftlabs.com/blog/knowledge-graph-for-compliance-automation